Zabawy Słowem


Program edukacyjno- wychowawczy dla młodzieży z zaburzeniami zachowania z OSW nr 1 -Warszawa 2002

Autor: Bogumiła Krawczyk

Wprowadzenie

Młodzież w czasie wolnym coraz rzadziej sięga po książkę, nawet ilustrowaną gazetę przegląda skupiając się na kolorowych zdjęciach i odkłada nie wgłębiając się w tekst. Ubożeje słownictwo, problemem jest napisanie pracy na zadany temat, a poprzeczką trudną do pokonania pracy dowolnej lub zgoła abstrakcyjnej. Poprzez ten program postanowiłam zachęcić młodzież nie tylko do czytania, ale również ośmielić do wyrażania siebie w samodzielnej twórczości.

Adresaci programu

Program skierowany jest do dwóch grup wychowawczych, obejmujących młodzież w wieku 12-17 lat. Wychowankowie charakteryzują się zaburzeniami emocjonalnymi, agresją słowną, trudność sprawia im przekazywanie sobie pozytywnych komunikatów. Nie potrafią zastosować w samodzielnych pracach poznanych środków stylistycznych, nie wierzą we własne możliwości.

Cele programu

Cel główny: Zainteresowanie literaturą piękną i zmotywowanie do własnej twórczości.
Szczegółowe:
  • systematyczny kontakt z literaturą piękną
  • przypomnienie i utrwalenie poznanych środków stylistycznych
  • utrwalanie zasad ortografii
  • poznanie i zastosowanie w własnych pracach różnych form literackich
  • wzbogacanie słownictwa
  • poznanie elementów treningu twórczości
  • kształcenie umiejętności interesującej prezentacji
  • pokonywanie barier w wyrażaniu własnych emocji
  • eliminowanie wulgaryzmów, agresji słownej

    Formy realizacji

  • indywidualne i grupowe czytanie wierszy i prozy
  • przedstawianie przygotowanych utworów w formie: "wieczorów przy świecach" z podkładem muzycznym, zaimprowizowaną scenografią
  • treningi twórczości z wykorzystaniem form wzbogacających słownictwo
  • przekazywanie pozytywnych komunikatów w postaci "walentynkowych serduszek"
  • wykorzystanie fragmentów wierszy tak aby mogły być krótką charakterystyką wybranych osób (zabawa na prima-aprilis)
  • pisanie prac na podany temat: "Skąd wziął się dżem w pączkach ?", "Jestem sznurówką, kwiatkiem, telewizorem", "Hymn do ..."
  • ćwiczenia w pisaniu najdłuższych i najkrótszych zdań
  • pisanie limeryków, fraszek np. "o tłustym czwartku", "pierwszym dniu wiosny"
  • wybór ciekawych słów i układanie wierszowanych dyktand
  • wybieranie ciekawych cytatów i wykorzystywanie ich przy różnego rodzaju życzeniach podziękowaniach
  • wykonanie wystroju korytarza: wybór cytatów i zilustrowanie ich przy współpracy pani prowadzącej zajęcia plastyczne
  • stworzenie i umieszczenie w widocznym miejscu "kodeksu zachowania"
  • zorganizowanie międzyośrodkowego dyktanda z wykorzystaniem napisanych przez wychowawców wierszowanych tekstów
  • wyjścia do teatru, na wieczory autorskie do Muzeum Literatury

    Oczekiwane rezultaty

  • zainteresowanie literaturą piękną
  • systematyczne głośne czytanie
  • zdobycie umiejętności ciekawej interpretacji utworów
  • pokonanie barier w prezentowaniu własnych prac lub przygotowywanych utworów, na forum grupy
  • zdobycie umiejętności aktywnego słuchania bez krytykanctwa i z odroczoną krytyką
  • umiejętność posługiwania się metodami treningu twórczości przy poszukiwaniu nowych pomysłów
  • wzbogacenie słownictwa
  • utrwalenie zasad ortografii
  • utrwalenie wiadomości o środkach stylistycznych i różnych formach literackich
  • umiejętne wyrażanie własnych emocji
  • zmniejszenie agresji słownej

    Metody ewaluacji

  • rozmowy w grupie
  • rozmowy indywidualne
  • obserwacja i ocena zajęć, prezentowanych prac, przez innych wychowawców, dyrektora
  • sprawdzanie nabytych umiejętności poprzez prace o coraz wyższym stopniu trudności
  • analiza wyników po międzyośrodkowym dyktandzie.

    Podsumowanie

    Kontakt młodzieży z literaturą piękną uwrażliwia je, pozbawia wstydu w okazywaniu sobie pozytywnych emocji, jest przeciwwagą dla wszechobecnych wulgaryzmów i agresji słownej. Po pokonaniu wewnętrznych hamulców młodzież bardzo chętnie czyta wiersze, uczy się na pamięć ulubionych fragmentów, chce własną interpretację pokazać innym. Efekt końcowy tych działań to nie wysoki poziom i bezbłędność prac, czy też wyszukane interpretacje. To poczucie, że utwory poetyckie nie są zbiorem niezrozumiałych, przypadkowych słów ale utworami, które rozumiem, chętnie czytam i zdarza się, że samodzielnie coś napiszę.